Publicaties

Samenvatting rapport

Het rapport van de Staatscommissie Grondwet bevat een advies aan de regering om de Grondwet te wijzigen op een aantal met name genoemde onderdelen.

Rapport Staatscommissie Grondwet 2010

Op 11 november 2010 heeft de Staatscommissie Grondwet haar eindrapport aangeboden aan het kabinet. In dit rapport doet de Staatscommissie aanbevelingen om de Grondwet te wijzigen. O.a. door toevoeging van een algemene bepaling, door aanvulling van de grondrechtencatalogus met het recht op een eerlijk proces en toegang tot de rechter, door wijziging van art. 90 en wijziging van artikelen 10 en 13.

Menselijke waardigheid in de Grondwet

Prof. Brems en Vrielink hebben een voorstudie gedaan naar de herkomst van menselijke waardigheid en naar of en hoe menselijke waardigheid in de Grondwet zou kunnen worden geplaatst. De Staatscommissie had hieraan behoefte ter voorbereiding van haar discussie over dit onderwerp.
 

De invloed van ontwikkelingen in de internationale rechtsorde op de doorwerking naar Nederlands constitutioneel recht

Rapport Universiteit Utrecht en UniversiteitTwente
Door: L.F.M. Besselink en R.A. Wessel

Samenvatting

In de opdracht wees de Directie Constitutionele Zaken en Wetgeving van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) op ontwikkelingen die zich in de internationale rechtsorde gedurende de afgelopen decennia hebben voorgedaan en op de mogelijke gevolgen hiervan voor de
democratische legitimatie en individuele rechtsbescherming in het Nederlandse constitutionele stelsel. Dit rapport beoogt deze problematiek nader in kaart te brengen om vervolgens aan te kunnen geven welke constitutionele aanpassingen wenselijk dan wel noodzakelijk zouden kunnen zijn. Het neemt de opdracht ruimer door niet alleen in te gaan op ‘individuele rechtsbescherming’ als zodanig, maar ook het rechtsbeschermingsbeginsel te nemen als onderdeel van de fundamentele beginselen van de rechtsstaat zoals we die in Nederland kennen.

De Nederlandse Grondwet geëvalueerd

Rapport Universiteit Leiden
Door: T. Barkhuysen, M.L. van Emmerik, W.J.M. Voermans e.a.

Samenvatting

In dit onderzoek is de Grondwet geëvalueerd aan de hand van de centrale onderzoeksvraag:
‘Welke betekenis heeft de Grondwet juridisch, politiek (en maatschappelijk) als kader en grondslag voor de ordening van relaties tussen overheid en burger enerzijds en als zingevingskader en oriëntatiepunt voor die relaties anderzijds?’

Grondwet en het recht op een eerlijk proces

Rapport Universiteit Rotterdam
Door: prof. mr. R. de Lange, mr. B.J.G. Leeuw en prof. mr. P.A.M. Mevis

Samenvatting

Dit rapport behandelt specifiek het recht op een eerlijk proces binnen het strafrecht. De centrale vraag in dit onderzoeksrapport is de volgende vraag: Wat kan de ‘eventuele’ meerwaarde zijn van opname van het recht op een eerlijk (straf) proces in de Nederlandse Grondwet ten opzichte van doorwerking van het internationaal verankerde recht daarop in onze rechtsorde, in het bijzonder in relatie tot artikel 6 van het EVRM. De onderzoekers concluderen dat het opnemen van een aanspraak op een eerlijk proces in de Grondwet van meerwaarde is. Als één van de belangrijkste elementen van de meerwaarde van een grondwettelijke voorziening wordt de betekenis voor de rechtsvorming genoemd.

De toegang tot de rechter en een eerlijk proces in de Grondwet?

Rapport Universiteit Leiden
Door: prof. mr. T. Barkhuysen, mr. dr. M.L. van Emmerik en Prof. mr. J.H. Gerards

Samenvatting

In dit rapport zoeken de onderzoekers een antwoord op de vraag of de Nederlandse Grondwet aanvulling behoeft met de opname van een recht op toegang tot de rechter. Hierin staan de onderzoekers stil bij het feit dat in de huidige Grondwet een duidelijk en algemeen recht op toegang tot de rechter ontbreekt. Daarnaast wordt ingegaan op de vraag naar de toegevoegde waarde van opneming van een recht op toegang tot de rechter en een eerlijk proces in de Grondwet en argumenten tegen een dergelijke codificatie.

Democratische waarborgen

Rapport Universiteit van Maastricht
Titel: Democratische waarborgen
Door: Mr. W. van der Woude

Samenvatting

In het onderzoek van Mr. Wytze van der Woude stond de vraag centraal welke waarborgen het Nederlandse constitutionele bestel kent tegen bewegingen die langs democratische weg tot afschaffing of inperking van democratie willen komen. Van der Woude concludeert dat in de Nederlandse Grondwet vrijwel nergens mechanismen zijn ingebouwd met de uitdrukkelijke bedoeling antidemocratische stromingen in te dammen, maar wijst vervolgens op de verschillende wettelijke bepalingen en staatsrechtelijke arrangementen die kunnen worden aangewend om het democratische bestel te beschermen.

Preambules

Rapport Universiteit Leiden
Titel: Preambules
Door: prof. dr. P.B. Cliteur en prof. dr. W.J.M. Voermans

Samenvatting

Prof. dr. P.B. Cliteur en Prof. dr. W.J.M. Voermans (Universiteit Leiden) hebben ten behoeve van de voorbereiding van de staatscommissie vooronderzoek verricht naar de verschillende vormen en functies waarin preambules kunnen voorkomen. Voorbeelden van preambules en de redenen waarom preambules in grondwetten worden opgenomen komen in onderhavig onderzoek aan bod.

Recht op leven

Rapport Universiteit van Amsterdam
Titel: Het recht op leven in de Nederlandse Grondwet
Door: prof. mr. J.A. Peters, dr. A.J. Nieuwenhuis, dr. C.M. Zoethout, mr. G. Boogaard en H. Bosdriesz

Samenvatting

Dit rapport behandelt de aard, karakter en de reikwijdte van het recht op leven. Verder komt hierin de problematiek rondom de doorwerking en toepassing van dit recht in de Nederlandse rechtsorde aan de orde. Vervolgens wordt ingegaan op de praktijk van de rechtelijke toetsing van dit grondrecht in Duitsland en in Engeland. Tot slot worden in dit rapport enkele opties genoemd die kunnen worden gebruikt voor het eventueel opnemen van dit recht in de Grondwet.