Voorstel preambule- R. Lubbers

Datum:10 december 2009
Van: Ruud Lubbers
Minister van Staat

Voorstel voor tekst preambule

Betrokken burgers, waaronder Minister van Staat en Handvest van de Aarde-man Ruud Lubbers, pleiten voor een overtuigende, bindende en motiverende preambule voor onze (te vernieuwen) Grondwet. Hij reikt daartoe, voortbouwend op een tekst van Wouter Beekman uit Naarden zoals eerder gepubliceerd in de NRC, het navolgende aan:

Wij, de burgers van Nederland, zijn verantwoordelijk voor onze rijk geschakeerde samenleving, die gebaseerd is op de beginselen van vrijheid, gelijkheid, verdraagzaamheid, rechtvaardigheid, solidariteit en duurzaamheid. Ons land is een open, democratische en pluriforme rechtstaat, en maakt deel uit van een sterk en bezield Europa. Te midden van een schitterende verscheidenheid van culturen en levensvormen maken wij deel uit van één wereldwijde gemeenschap van volkeren en weten wij ons lotsverbonden met al wat op de Aarde leeft.

Toelichting

Al geruime tijd bewaar ik een krantenknipsel uit de NRC "Wij, de burgers van Nederland ....".
In dat krantenknipsel spreken Willem Witteveen en Inge van der Vlies zich uit voor de tekst van Wouter Beekman als mogelijke preambule voor onze Grondwet. Ook ik vind dat een mooie tekst.

Wouter Beekman formuleert na de interessante opening "Wij, de burgers van Nederland zijn verantwoordelijk (prima !!)" én de prijzenswaardige vermelding van "rijk geschakeerde samenleving", op correcte wijze alle waarden die wij belangrijk achten.
Hij had daar kunnen stoppen. Echter, dan luidt het : "Ons land is een open democratische en pluriforme rechtsstaat" (is dat zo of willen wij dat zijn ?).
Die vraag wordt als het ware beantwoord door het slotzinsdeel : "en maakt deel uit van een sterk en bezield Europa".
Ook hier is er weer de retorische wending, waarbij dat wat je wenst gepresenteerd wordt als een feit; eerst door "is" en later door "een sterk en bezield Europa".

Wat betekent dat ?
- Maken wij er sowieso deel van uit ?
- Of maken wij er deel van uit onder de vooronderstelling dat het sterk en bezield is ?
- Of willen wij - respectievelijk deze Grondwet - er toe bijdragen, dat het komt tot een sterk en bezield Europa ?

Wat van dit alles ook zij, de tekst klinkt inderdaad mooi. Hulde dus aan Wouter Beekman.
Willem Witteveen sluit zijn commentaar af met "Dat sterke en bezielde Europa zullen wij ook mede zelf moeten scheppen".
Inge van der Vlies bekent zich tot een tekst "niet los" van "de tijd waarin geschreven" en voegt daaraan toe : "Deze keer zou de optekening in het feest van de verbondenheid met andere gemeenschappen, zoals de Europese en de internationale, kunnen staan".

Dit alles zette mij aan het denken. Ik ben Handvest van de Aarde man.
Waar ik het Handvest van de Aarde ernstig neem, vond ik het de moeite waard aan Inge van der Vlies en Willem Witteveen de mogelijkheid voor te leggen te bevorderen dat aan de tekst van Wouter Beekman toegevoegd wordt :
"Te midden van een schitterende verscheidenheid van culturen en levensvormen maken wij deel uit van één wereldwijde gemeenschap van volkeren en één Aardse gemeenschap met één gemeenschappelijke bestemming".
Dit is een licht geamendeerd deel uit de preambule van het Handvest van de Aarde. Wat mij betreft is deze tekst inhoudsvol en eigentijds; en een goede aanvulling op de tekst van Wouter Beekman.

Hierover won ik het oordeel in van Inge van der Vlies en van Willem Witteveen.
Vervolgens nam ik weer enige tijd voor reflectie en noteer nu het volgende alternatief, als aanvulling op de Beekman-suggestie :

“Te midden van een schitterende verscheidenheid van culturen en levensvormen maken wij deel uit van één wereldwijde gemeenschap van volkeren en weten wij ons lotsverbonden met al wat op de Aarde leeft.”

Deze tekstsuggestie, alsmede hoe deze zoals hierboven uiteengezet tot stand gekomen is, wil ik met u delen.
Uitgaande van de overweging dat het Handvest van de Aarde een wezenlijk nieuwe dimensie toevoegt aan de klassieke opsomming van beginselen/gedeelde waarden ben ik mij ook bewust dat de gekozen bewoordingen moeten passen in een eigentijdse Nederlandse constitutie.
“een gemeenschappelijke bestemming” is - Willem Witteveen zegt dat terecht - eigenlijk wel mooi, maar anderen, zoals Inge van der Vlies, zullen het te zweverig vinden. Daarom kies ik nader voor “lotsverbonden”.
“wij weten” geeft goed weer het zich (vanaf nu) bewust zijn.
Tenslotte is “de Aarde” in de tekst erg belangrijk. 

Symbolische installatie

Voorzitter Thomassen ontvangt op 9 juli 2009 de voorzittershamer uit handen van de ministers Ter Horst en Hirsch Ballin als symbolische start van haar werkzaamheden als voorzitter van de Staatscommissie Grondwet.